Dòng họ-Nguồn mạch-huyết thống-truyền thống

Thứ tư - 11/07/2012 15:223.6190
Dể cho con cháu hôm nay và mai sau thấy sự ràng buộc vế nguồn gốc, huyết thống và truyền thống trong mình.
Dòng họ-Nguồn mạch-huyết thống-truyền thống

Dòng họ - Nguồn mạch-huyết thống- truyền thống

Ở Việt Nam, dòng họ bền vững và tồn tại trong nếp sống cộng đồng. Lịch sử hình thành của một làng có khi từ một gia đình từ một nơi khác đến sinh cơ lập nghiệp hay một vài gia đình có nguồn gốc khác nhau cùng tìm đến sinh sống do những điều kiện khác nhau như : Kinh tế, Chính trị v.v….

Gia đình lớn dần từ thế hệ này sang thế hệ khác; sản sinh ra thành nhiều Chi, rồi nhiều Chi hợp thành Phái và nhiều Phái hợp thành một Họ và Tổ Họ đầu tiên khai canh ra làng đồng thời là Thành Hoàng của làng đó, hay cũng như thành Tổ Nghề của làng đó và họ truyền lại cho con cháu hậu duệ giữ lấy nghiệp lấy nghề, giữ lấy truyền thống làng xã, tổ tiên.
Cho nên mối liên kết của dòng họ chúng ta tưởng như và không thành văn, thành luật nhưng vô cùng chặt chẽ, súc tích nhưng giản dị mà mổi khi nhắc đến Họ Tộc thì ai ai cũng hiểu và cảm nhận được. Không chỉ một vài đời con cháu mà có nhiều họ truyền đời tới ba bốn chục thế hệ và có thể còn nhiều hơn. Trong cuốn Phả Ký Tộc Văn Thừa Thiên Huế  có mở đầu “ Vậtbổn hồ thiên, nhân sinh hồ tổ.  Ẩm hà tư nguyên, thực quả tư thụ” có nghĩa là: Vạn vật sinh ra do trời đất, con người sinh ra từ tổ tiên” và đạo làm người phải biết “Uống nước nhớ nguồn,  Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Cái ăn và cái uống mà chúng ta còn không thể quên, vậy thì đấng sinh thành ra ta, nuôi dưỡng ta,  giáo dục ta thành người, chúng ta không thể quên được.

Lòng biết ơn Tiên tổ từ bao đời nay đã là nét cao đẹp trong nhân cách con người. Chúng ta đều nghĩ rằng: Tấm thân này của ta khỏe mạnh, của cải tài sản ta có hiện tai, trong đó có sự bảo vệ và xây dựng của các thế hệ Tiên Tổ qua bao nhiêu đời. Biết ơn Tổ tiên, cho chúng có thêm sức mạnh tinh thần để yêu đất nước, làng xã, có thêm sức mạnh để gìn giữ hạnh phúc bền lâu với gia đình và với đời...".

Sự ràng buộc, liên kết, bền chặt của mi Họ Tộc bằng nhiều cách riêng khác nhau, tùy tập quán địa phương, điều kiện xã hội, kinh tế mà những Tộc Ước của từng họ khác nhau rồi lâu đời trở thành nền nếp, tập tục và truyền thống. Song  sự tương đồng và phổ quát của các Họ Tộc lại giống nhau là: Mỗi Họ Tộc đều có nhà thờ Tổ. Ngày giỗ, chạp con cháu đi làm ăn xa xôi tìm về thắp hương, dâng lễ tỏ lòng hiếu kính với ân đức Tổ Tiên. Ðây cũng là dịp các Chi Phái xa gần tìm về nhận họ hàng, phân định trên dưới, anh em. Những cuộc đoàn tụ như vậy mang lại sự gặp gỡ ấm tình huyết thống, máu thịt. Rồi cùng nhau chung sức xây dựng tôn tạo nhà tờ, sửa sang mộ phần, sùng tu gia phả. Ðây cũng là dịp để Họ Tộc, Chi Phái kiểm điểm lại những việc cháu con đã làm, những công tích đáng ghi.

Gia đình-Gia tộc-Gia phong

Gia đình bao giờ cũng có 4 chức năng cơ bản:
1- Chức năng truyền chủng: tái sinh ra con người để tiếp nối thế hệ.
2- Chức năng kinh tế: gia đình là đơn vị sản xuất, tái sản xuất và là đơn vị tiêu dùng.
3- Chức năng thỏa mãn các nhu cầu tình cảm: bảo đảm sự hòa hợp, yêu thương, lo lắng, quan tâm đến nhau giữa các thành viên trong gia đình.
4- Chức năng nuôi dưỡng, giáo dục và rèn luyện của mỗi thành viên trong gia đình.  Rồi nhiều gia đình cùng chung một huyết thống hợp lại thành gia tộc.

           Gia tộc Việt Nam xưa nay chia làm hai bậc: nhà (tiểu gia đình) gồm cha mẹ, vợ chồng, con cái và họ (đại gia đình) gồm tất cả mọi người cùng chung một ông tổ sinh ra, tức là gia tộc gồm có một chi trưởng và nhiều chi thứ. Họ nào cũng có một nhà thờ chung cho cả họ (nhà thờ họ hay nhà thờ Đại tôn) và nhiều nhà thờ của các Chi Phái (nhà thờ Tiểu tôn hay nhà thờ Chi-Phái).
         Hàng năm, trong gia tộc và gia đình có các ngày giỗ và ngày Tết. Ngoài ngày giỗ tổ, là ngày kỵ huý riêng của các vị tiền nhân và các ngày thanh minh, tuẫn tiết, hoặc mỗi khi trong nhà trong họ có việc hiếu hỷ vui mừng cũng có làm lễ cáo gia tiên. Vì việc thờ phụng tổ tiên quan trọng như vậy, nên các nhà khá giả thường để ruộng giỗ giao cho trưởng tộc hoặc trưởng chi để lo việc tế tự tổ tiên, và người chủ trì việc cúng giỗ là gia trưởng ở các chi nhỏ (phân chia) và trưởng tộc ở trong gia tộc (đại tôn).

            Do các chức năng trên đã tạo nên nề nếp(-gia phong-) cho mi gia đình, Họ Tộc. Muốn có gia phong bề thế, bền vững thì phải biết kết hợp đạo đức với học vấn vì "nhân bất học bất tri lý", không học thì không biết đâu lẽ phải để thực hành gia phong, gia đạo cho lâu dài. Cái học ở đây không chỉ bó gọn ở trường, lớp, ở thầy trò, ở sách vở mà còn là ở trường đời, trường học trong thực tế cuộc sống. Dân gian đã từng nói: "Dĩ tử kim mãn doanh,hà như giáo nhất kinh" (Để cho con đầy rương vàng, sao bằng dạy cho con một quyển sách); "Dưỡng tử giáo độc thư, thư trung hữu kim ngọc" (Nuôi con phải biết dạy con đọc sách, trong sách có vàng ngọc). Vàng ngọc ở đây chính là đạo lý thánh hiền trong gia phong vậy!

Gia phong là thói nhà, là sự khẳng định của những suy nghĩ, cảm xúc, hành vi của mọi thành viên trong một gia đình, trong một gia tộc về những cái “hay” và “đẹp”, đã kéo dài qua nhiều đời, nhiều đệ thế, được mọi người trong gia đình, gia tộc tuân theo, thực hiện một cách tự giác gần như tập quán để đảm bảo sự tồn tại và phát triển của cộng đồng gia đình (gia tộc) ấy.

Gia phong của một gia đình, gia tộc như là một hệ thống tiêu chuẩn đạo đức, quy định chặt chẽ quan hệ, bổn phận của các thành viên trong gia đình, gia tộc với con cái - cha mẹ, vợ chồng, anh chị em, cả đến những quan hệ láng giềng, làng xã, tập tục cưới hỏi, tang ma… Theo luân thường, trong gia tộc Việt Nam người cùng một họ nếu lấy nhau sẽ phạm vào tội loạn luân.

Gia phong đã đúc kết kinh nghiệm sống của nhiều thế hệ, chịu ảnh hưởng của nhiều giai đoạn ý thức, Do vậy mà gia phong là một phạm trù rộng lớn mang tính chất xã hội sâu xa và có một nội dung vô cùng phong phú.

Văn Viết Thiện khảo biên

Tác giả bài viết: Văn Viết Thiện

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bình luận về bài viết này.
Quyền xem bài viết
Chào bạn !  Đây là thông tin nội bộ trong dòng họ Văn.
- Để chứng thực bạn là người họ Văn, Bạn chụp hình 1 mặt trước Chứng Minh Nhân Dân, gửi về email: tuan0902454545@yahoo.com.vn .
- Chúng tôi sẽ tạo tài khoản đăng nhập cho bạn và bạn được xét quyền xem tất cả các bài viết tại website: http://hovanvietnam.com.

- Xin lỗi về sự bất tiện này, nhưng tin tức này không thể để xem công khai, Chúc các vị vui vẻ & hạnh phúc.
- Hỗ trợ trực tuyến: 0902 45 45 45 Văn Qúy Minh Tuấn
Đang Truy Cập
  • Đang truy cập37
  • Máy chủ tìm kiếm3
  • Khách viếng thăm34
  • Hôm nay3,337
  • Tháng hiện tại101,275
  • Tổng lượt truy cập645,406
hovanthongnhatvenguoncoi
conchaumotlonghuongtotien
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây