NGUỒN GỐC HỌ VĂN Ở SA HUỲNH, PHỔ THẠNH, ĐỨC PHỔ, QUẢNG NGÃI

Cây có gốc mới trổ cành xanh ngọn
Nước có nguồn mới bể rộng sông sâu
Con người nguồn gốc ở đâu
Có tiên tổ trước, rồi sau có mình
 

Vào khoảng giữa thế kỷ thứ 18, có một người Mẹ dẫn theo hai người con họ Văn từ Hải Dương vào đất Sa Huỳnh sinh sống. Một trong hai người con đó là Văn Công Dư. Ở Đồng Muối, Tân Diêm có tên gọi Ông Dư lưu truyền đến ngày nay. Đó là Thủy Tổ họ Văn ở Sa Huỳnh. 
Thủy tổ họ Văn ở Sa Huỳnh sinh bốn người con trai:
- Phái thứ nhất: Ngài Văn Công Cả: con cháu của Ông chủ yếu sinh sống tại Sa Huỳnh, một số con cháu di cư vào Khánh Hòa, Bình Định, Bình Thuận, Bạc Liêu và ĐakLak. Hiện tại đã được cập nhật thông tin phả hệ nhưng chưa đầy đủ.
 - Phái thứ nhì: Văn Công đề: con cháu của Ông chủ yếu sinh sống ở Sa Huỳnh. Hiện tại đã cập nhật thông tin nhưng chưa đầy đủ.
- Phái thứ ba: Văn Công Mua: con cháu của Ông cũng sinh sống chủ yếu tại Sa Huỳnh. Hiện tại đã cập nhật thông tin nhưng chưa đầy  đủ.
- Phái thứ tư: Văn Công Màu: Ông vào Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận sinh sống từ nhỏ, đến năm 1930 có đi ghe bầu đưa cả vợ con về Sa Huỳnh thăm quê, sau đó mất liên lạc cho đến nay.
Trên cầu Hòa Vinh Tây cũng có họ Văn đông đúc đến nhìn họ hàng. Ở Tam Quan, có họ Văn sinh sống đông đúc, vào ngày giỗ mùng 6 tháng chạp năm 1993, có Ông Văn Hữu Nghị (70 tuổi) nguyên là Chủ tịch Huyện Hoài Nhơn (Bình Định) và Ông  Văn Hồng Mai (56 tuổi) về dự giỗ chạp và nhận họ hàng.

(Ghi theo lời kể của Trưởng tộc Văn Công Phương khi Ông tròn 90 tuổi (năm 1995)).